Hooggevoelige kinderen – jongeren – HSP

 

Het hooggevoelige persoon – HSP

De termen hooggevoeligheid en hoogsensitiviteit worden door elkaar gebruikt, maar in Nederland betekenen ze hetzelfde. 

HSP is niet iets wat je kunt worden; je wordt ermee geboren en bent het dus al je hele leven.

In 1996 introduceerde Elaine Aron met haar boek “Highly sensitive person”, het begrip HSP waardoor de fijngevoeligheid van HSP’s onder de aandacht werd gebracht.

15 tot 20% van alle kinderen is hooggevoelig

Hooggevoeligheid is aangeboren, maar hoe een HSP zich voelt of functioneert bepaalt voor een groot deel de omgeving.

Uit onderzoek blijkt dat HSP’s die opgroeien in een negatieve omgeving extra gevoelig worden voor stress en afwijzing, en dat HSP’s die zich gesteund voelen en opgroeien in een rustige, warme liefdevolle en veilige omgeving juist beter kunnen functioneren dan niet HSP’s. Hooggevoeligheid werkt twee kanten op. Enerzijds maakt het iemand kwetsbaar voor depressie en angst onder negatieve omstandigheden, maar anderzijds maakt het iemand extra talentvol onder positieve omstandigheden.

Belangrijk dus om in een vroeg stadium hooggevoeligheid te herkennen.

Een ouder zijn van een hooggevoelig kind is niet altijd gemakkelijk en stelt hoge eisen aan ouders en opvoeders. De ervaring leert dat de opvoeding een hele uitdaging is. Voordat je weet dat je kind hooggevoelig is, heb je al een hele weg afgelegd. Als hooggevoelig persoon kan de wereld je af en toe ontzettend overweldigen. Van de kleine, maar ook van de grote zaken kan iemand die hooggevoelig is uit balans raken. Zij blijven hierover piekeren, denken en analyseren waardoor ze zich vaak onbegrepen, alleen en onzeker voelen. Als je dit herkent is het aan te raden een goede coach te zoeken en op zoek te gaan na de antwoorden op al je vragen. Door zo’n stap te zetten maak je een persoonlijke groei door. Je krijgt antwoorden op je vragen, maar ook inzichten zodat je beter met je hooggevoeligheid kunt omgaan. Door je ervaringen en hetgeen je hebt geleerd kun je van hooggevoeligheid juist een enorme kracht maken. Belangrijk is daarbij dat je jezelf accepteert en kent.

Hoe weet je nu of je hooggevoelig bent:

  • Je merkt heel snel veranderingen op
  • Je hebt oog voor detail
  • Je kunt ontzettend schrikken van harde en (plotselinge) geluiden
  • Je hebt last van intense emoties, zoals verdriet, boosheid, schaamte, woedeaanvallen, angst.
  • Je kunt wijze opmerkingen maken “uit het niets”en diepzinnige (waarom) vragen stellen
  • Je merkt snel emoties bij anderen op: verdriet, boosheid, irritaties
  • Je lijkt gedachten te kunnen lezen
  • Je bent begaan met anderen.
  • Je raakt overweldigd op plekken waar veel mensen zijn.
  • Je bent gevoelig voor sfeer. Is er ergens ruzie geweest dan merk je dat meteen
  • Je raakt gestrest van veranderingen of onverwachte gebeurtenissen
  • Je hebt last van kriebelende kleding of prikkende naden en labeltjes
  • Je raakt overstuur als er op strenge toon wordt gesproken
  • Je wilt het in de ogen van een ander altijd goed doen
  • Je bent bang om fouten te maken, je doet erg je best op het goed te doen en als het dan niet lukt dan raak je overstuur
  • Je presteert beter als anderen niet meekijken
  • Je hebt een sterk rechtvaardigheidsgevoel
  • Is vaak perfectionistisch
  • Je raakt overstuur of bent diep gekwetst als je kritiek krijgt.
  • Je hebt een groot hart en je geeft graag uiting aan je liefde

Als jij jezelf of als ouder, je kind in deze eigenschappen herkent, dan is de kans heel erg groot dat je hooggevoelig bent of een hooggevoelig kind hebt.

Hooggevoeligheid is een aangeboren persoonlijkheidskenmerk (eigenschap) waar geen diagnose voor gesteld kan worden. Het is geen ziekte, afwijking of stoornis. Je bént HSP, je kunt het niet ‘hebben’. Het hoeft zelfs geen probleem te zijn als je er goed mee weet om te gaan. Toch hebben veel HSP’s klachten. Door hun gevoeligheid voor omgevingsprikkels ligt in onze snelle, drukke en veeleisende maatschappij overprikkeling altijd op de loer. HSP’s zijn gevoeliger dan anderen voor stress.

Als zij niet voldoende hersteltijd nemen, lopen zij meer risico op burn-out en andere psychische en lichamelijke klachten. Wie echter wel voldoende hersteltijd weet te nemen, kan ook profiteren van die sensitiviteit.

Onderzoeker Michael Pluess van de Queen Mary University in Londen noemt hooggevoeligheid een persoonlijkheidskenmerk ‘van de hogere orde’, een eigenschap die naast andere eigenschappen bestaat en ze overkoepelt. Iemand kan dus best hooggevoelig zijn én extravert, of hooggevoelig en narcistisch. Niet iedere HSP is lief en verlegen.

Het is wetenschappelijk bepaald dat het ook een erfelijke factor is. Het kan zijn dat je dus nu bij het lezen van deze bladzijde zelf opmerkt, dat jij zelf ook hooggevoelig bent. Dat betekent dat je niet alleen je kind maar ook jezelf moet helpen.

Als jij als ouder door alle prikkels die je krijgt gestrest raakt, is dat merkbaar in je gezin en daar is je kind en jijzelf niet bij gebaat.

Zijn HSP’s spiritueel?

Hooggevoeligheid heeft echter niets te maken met bovennatuurlijke zaken. Elaine Aron zei daarover in een interview met Psychologie Magazine:

‘Het kan zijn dat mensen die denken paranormale gaven te hebben, HSP zijn. Maar het is zeker niet zo dat alle gevoelige mensen heel spiritueel zijn. Onder HSP’s zijn ook nuchtere, diepe denkers en atheïsten.’ Dat hooggevoelige personen vaak goed zijn in het lezen van sferen en van andermans gevoelens, komt niet door bovennatuurlijke gaven, maar simpelweg doordat ze meer subtiliteiten waarnemen’

Hooggevoelige mensen hebben een specifieke aanpak nodig waarbij rust een belangrijk element is. Geen overvolle agenda’s.

Het brein van een hooggevoelig persoon mist als het ware een filter, waardoor alle prikkels tegelijk binnenkomen en diep worden verwerkt. Hooggevoelige kinderen hebben voelsprieten waarmee ze alle prikkels uit de omgeving oppikken en verwerken.Deze grote hoeveelheid van informatie werkt overweldigend en dit uit zich vaak in overprikkeling (stress) en emotioneel gedrag. Als een hooggevoelig kind hierdoor uit balans raakt kan dit leiden tot een ander gedrag, waar vaak door de buitenwereld weer allerlei labels worden opgeplakt.

Als ouder voel je je vaak machteloos en voel je ook de druk (voor)oordelen van familie, vrienden, leraren en dergelijke die er een mening over hebben en je kind meteen een label opplakken. Je kunt als ouder het gevoel krijgen dat je hier faalt in de opvoeding.

Als ouder van een hooggevoelig kind blijft het een uitdaging. Het is vallen en opstaan.

Het vergt van je dat je oprecht, bewust en eerlijk naar jezelf kijkt en dit ook tegen je kind bent. Deze kinderen houden je zo de spiegel voor als je niet authentiek bent en een masker voorzet.

” JIJ LEEFT HET ZE VOOR EN ALS JE DAT GOED

    DOET, ZULLEN ZE JOUW VOORBEELD VOLGEN

    EN KUN JE ZE GEEN GROTER GESCHENK

    GEVEN”

 

Wat werkt er wel en wat niet?

Het is vooral kijken wat werkt en wat niet werkt. Veel hooggevoelige mensen ervaren in eerste instantie last van hun eigenschap en vragen zich af wat er mis is met hen. Zij kunnen de neiging hebben zichzelf te willen veranderen en hun eigenschap te onderdrukken of te negeren. Maar juist het bewustzijn, het herkennen en accepteren van deze eigenschap zorgt er voor dat je HSP als een kwaliteit en gave ervaart. Je moet er goed mee leren omgaan.

Belangrijk is om goed te leren aarden, grenzen te stellen, je innerlijke kracht te versterken en de juiste balans vinden tussen actie en rust.

Wanneer je overprikkeld bent geraakt kan het zinvol zijn om hulp te zoeken. Dit kan een therapie zijn of een coachingstraject. Net wat bij jou het beste past.

Overprikkeling houdt in dat je teveel prikkels hebt gekregen. Je hersenen kunnen deze overload niet verwerken. De overload kan kort- maar ook langdurend zijn.  

Een voorbeeld van kortdurende overprikkeling is bijvoorbeeld een druk feest of een drukke werkweek, een verhuizing.

Bij een langdurige overprikkeling heb je over een lange tijd teveel prikkels te verduren gehad, waardoor je hele systeem overbelast is geraakt. Een gevolg hiervan kan zijn, grote stemmingswisselingen, depressie, chronisch vermoeid, burn-out. en verslaving.

Als je overprikkeld bent, is het wel heel verstandig om er iets aan te doen om te herstellen en weer in balans te komen.

Bij kortdurende overprikkeling is het vrij snel en eenvoudig op te lossen. Je neemt wat rust en probeert te ontspannen. Dit kan door bijvoorbeeld een stukje te gaan wandelen in de natuur, fietsen, sporten, mediteren, mindfulness, hobby etc. Het is raadzaam om op je eetgewoonte te letten Laat koffie en suikers staan.

Bij langdurige overprikkeling ligt het wat moeilijker. Dit heeft iets meer tijd nodig om te herstellen. Het is belangrijk om in geval van burn-out of chronische vermoeidheid in beweging te komen. Hierdoor komt de energiecirculatie weer op gang. Het is wel van belang dat je goed luistert naar je lichaam om een terugslag te voorkomen. Neem de tijd en zoek hulp

Accepteer de situatie zoals die is en vergelijk je niet steeds met anderen die wel alles lijken te kunnen. Ga na wat jij wilt en wat jij belangrijk vindt en stel je grenzen. In het coachingstraject is dit een belangrijk punt van aandacht. Je wordt bewust van oude gedrags- en denkpatronen en je leert deze los te laten als ze je niet meer dienen.

” Accepteer wat er is en laat los wat je niet meer dient.

Volg je hart en heb vertrouwen in de toekomst “

 

HSP en Coachingstraject. Wat kunnen we voor je betekenen?

Vanuit onze ervaringen maar ook door de vele kinderen en jongeren die door ons zijn gecoacht, hebben wij een eigen succesvol traject ontwikkeld om jou te begeleiden. In dit traject sta jij als hooggevoelig persoon centraal en laat de coach je voelen, zien en ervaren hoe je met je hooggevoeligheid het beste kunt omgaan. Aromatherapie maar ook lichttherapie kan hier een onderdeel van uitmaken.

Wat kun je doen om hooggevoeligheid als kracht te gaan ervaren?

De kunst is dus om de omstandigheden zo veel mogelijk te optimaliseren en veel herstelmomenten in te bouwen. Het belangrijkste is om te herstellen van overprikkeling. Beter is het om overprikkeling helemaal te voorkomen.

HSP‘s kunnen niet of moeilijk omgaan met negativiteit, maar positieve invloeden hebben op hen meer effect dan op anderen.

Ben je HSP, omring jezelf dus met positieve mensen en dingen waar je vrolijk van wordt; neem iedere dag voldoende tijd om op te laden; en verander waar mogelijk dingen in je werk of thuissituatie zodat je zo optimaal mogelijk kunt functioneren. Dan kun je hooggevoeligheid echt als talent gaan ervaren.

Hoe kunnen we je helpen?

Neem gerust contact met ons op voor advies of meer informatie.

Wil je leren omgaan met je hooggevoeligheid en het leven creëren wat jij wilt, neem dan contact op met PureWilma. Samen kunnen we dan kijken wat voor jou het beste werkt.